Gedichten

bougainville   0   gestippelde ochtend hoe die vanonder de mist opstijgt alsof ’t door vloeiblad heen weekt waterverven, val van bladpunten, val van tuiten als van tule, een twijgje schilt zich uit het kostuum heeft geen lijf, rekt zich, … lees meer →

Uljana Wolf – grenshandel in taal

mei 21, 2013

Annelie David

Meer dan een jaar geleden is mijn dochter van Amsterdam naar Berlijn verhuisd. Tijdens mijn eerste bezoek aan haar kocht ik zoveel mogelijk bundels van de nieuwe generatie Duitse dichters, nieuwsgierig naar de poëzie in Duitsland anno nu. Ik ben altijd trots geweest op de plek die dichters in Duitsland innemen. Niet alleen worden ze gewaardeerd om wat ze doen maar op jonge leeftijd wordt je geleerd poëzie te lezen. Op de basisschool reciteerden we niet dichters als Annie M.G. Schmidt waar helemaal niets mis mee is, het is prachtige kinderpoëzie, maar Duitse kinderen lazen volwassen poëzie.  Als het lente wordt, zoemen nog steeds regels van Eduard Mörike door mijn hoofd. Wat dat betreft lijkt niets veranderd. Uljana Wolf (1979, Berlijn)  – twee generaties jonger dan ik – las in de derde klas Else Lasker-Schüler (1869 – 1945) een bevlogen lyrische, Joods-Duitse dichter – die Wolf haar hele dichtersleven is … lees meer →

SONANZ. 5-Minuten Notate.

mei 17, 2013

Elke Erb

Rei   Het is warm. We lopen buiten in een kring te zingen. Ik ben jarig, 18 februari, word ik acht? Mijn ouders zijn weg, op reis …   Ik ben mooi met een stoffen bloemenkransje op mijn hoofd, zonneschijn op het kale gras, de winterwei, dat ik mooi ben, zegt ze, het lieve vreemde meisje,   de hartenmond-stem. (Zonet duik ik weg in ´t geluk, het is magie, opmaken is magie, al eeuwen lang: toveren, betoveren, gemunt hebben).   3 oktober 2004       Leiding,   stammoeder, voorvader, buizen, buizenpost, ter wereld, uit haar. Monding.   En stromen, gekalmeerd water, de afvoer, de stad en het stromen. Of het dal, beekje zijns weegs, tal van wegen.   Blinkend, murmelend (zoals dat heet) de loop. Voorop, voor ons uit.   Zover het reikt, zolang niet de geleide zin ten eind is,   loopt, vloeit de zin, het zinnen op … lees meer →

Gedichten uit Falsches Rot

mei 14, 2013

Dieter M. Gräf

    is hij zo helder als een kristal is hij tsjekist   leunt hij tegen de vrijstaande sierpaal   zijn knuppel is gecamoufleerd als mini-paraplu   komt er een oude regenende vrouw die zegt: tsjekist   jouw weer is helder als kristal reik er wat van aan   deel met ons de dubbele lamp │uit de bloembak   afzettingen wil ik de vergeet-ik-niet & het glas   van de glasscherven gemorteld in de muurkroon               —————————————–     1000 Stalins in sneeuw   wit uniform het goud van hun borduursels fonkelt in de zon   almaar meer komen er uit prachtvolle paleizen van zijn straat   zwarte limousines razen slapstickachtig / geruisloos door   de van mensen lege hoofdstad niemand aan het stuur alles uit   gestorven enkel dit enige geluid dat   de vierkoppigheid maakt     —————————————–         … lees meer →

Dieter M. Gräf: poëzie, over en weer

mei 14, 2013

Lucas Hüsgen

Het komt voor dat gedichten eerder verschijnen in vertaling dan in het origineel. Dat geldt ook voor de hier volgende: die stammen uit Falsches Rot, de nog te publiceren vijfde bundel van de in Berlijn woonachtige dichter Dieter M. Gräf.  Sinds het lezen van zijn derde bundel Westrand (2002) ben ik door zijn poëzie getroffen.  Ze combineert scherpe observatiekunst met erudiete belangstelling in de wereld achter de observaties, plaatst het heden in zijn historische context, maar blijft steeds nadrukkelijk poëzie. Bij alle toenadering tot de werkelijkheid, distantieert zij zich er meteen weer van, vaak met een onverbiddelijk lijkende hardheid. Die vindt zelf levendige compensatie in ritmisch vernuft, bijvoorbeeld via het enjambement: afbrekingen krijgen vaak stevige accenten, nog eens benadrukt doordat wordt afgebroken zonder afbreekteken, en ook niet altijd volgens de regels van de lettergreep. Zo lees je langzaam, in tastende concentratie. Maar al dat vermogen om de wereld tot taalspel … lees meer →

Stijn Verhoeff: Ventriloquist

mei 11, 2013

Stijn Verhoeff

Terras presenteert: Ventriloquist, een bijzondere uitgave van beeldend kunstenaar Stijn Verhoeff, die via het bijeenbrengen van literaire citaten een kunstwerk maakt. Het boek is uitgegeven in een beperkte oplage. Al onze abonnees krijgen het  gratis toegestuurd. Hebt u geen abonnement op Terras? Dan kunt u het boek hier bestellen. Als u in een moeite door abonnee wilt worden en voortaan alle bijzondere Terras-uitgaven wilt ontvangen, scroll dan door tot halverwege deze bladzijde.  Stijn Verhoeff (1981) is schrijver en beeldend kunstenaar. eerder verschenen van hem onder andere de film Mesopotamian Marshes en het boek Lapon d’une Renne. Samen met Jasper Coppes schreef hij recent Scharrelaar, naar het Engels vertaald als It is a roller. Meer informatie over Stijn Verhoeff: http://www.stijnverhoeff.org Ventriloquist is niet zomaar een boek. Het is geen roman, geen poëziebundel, geen kunstwerk: het is alledrie tegelijkertijd. De buikspreker van dit verhaal zonder plot is een opstandige figuur. Vrijelijk spuwt … lees meer →

Wesens

mei 10, 2013

Sara Poisson

Mij noemt hij ‘wesen’. ‘Wesentje, wanneer sie ik je weer?’, vraagt hij als ik me ‘s avonds klaarmaak om de deur uit te gaan. Ik heb hem nooit zomaar durven vragen waar hij de letter ‘z’ had gelaten, of hij hem überhaupt wel bezat. Mijn schroom, een gevoel dat ons allen regelmatig overvalt, kwam me van pas. Ik begreep meer dan ik aanvankelijk had kunnen vermoeden. Aan de andere kant heb ik me er tot op heden evenmin toe kunnen zetten om hem naar veel belangrijkere zaken te vragen dan die ‘z’. Ik kon maar niet besluiten om bij hem te informeren waarom hij mij überhaupt zo noemde. Er is immers ook niemand die mij ooit ‘wezen’ heeft genoemd. Het begon me pas later te dagen. Misschien omdat ik geen wezen ben. Wezens zijn gewoonlijk geneigd om ogenblikkelijk over van alles een besluit te nemen en zich er vervolgens het … lees meer →

Naschrift. Een veroordeelde met bewegingsvrijheid

mei 9, 2013

Wiel Kusters

Het is geen lekker soepel en communicatief stukje proza dat Oskar Pastior (1927-2006) ons voorschotelt als reflectie op een foto uit 1928. Meer in het bijzonder als omcirkeling of omsingeling van een raadselachtig lichtverschijnsel in dat verre beeld van een persoonlijk verleden. Onomwonden ‘open’ wil en kan het ook niet zijn. Pastiors prozateksten verschillen niet principieel van zijn gedichten: altijd weer spreekt de taal, die hij meestal procedureel strak aan het lijntje probeert te houden, zelf een woordje, ja vele woorden, mee. Met als effect een fascinerende combinatie van onthulling en verhulling. Oskar Pastior werd geboren in Hermannstadt (Sibiu) in Siebenbürgen (Transilvania) in het hartje van Roemenië. In het land dat een tijdlang formeel zijn nationaliteit heeft bepaald, behoorde hij met zijn grootouders en ouders tot de Duitstalige minderheid. Hij bezocht Duitse scholen, las Duitse gedichten. Maar het Duits van zijn grootouders was een Saksisch dialect, om zich heen hoorde … lees meer →

Uitnodiging

mei 3, 2013

Tilman Rammstedt

Nu is het zover. Nu moet het gevierd worden. Het moet nu eindelijk gevierd worden. Nu moet je haar goed zitten. Nu moeten de gasten komen. Nu moet de muziek inzetten. Het buffet is geopend. Het moet nu eindelijk gevierd worden. Er is een aanleiding. Neem buitenspullen mee. Neem zwemspullen mee. Je wordt thuis gebracht. Dat spreekt vanzelf. Nu is het tijd voor een feestje. Thema: jaren ’20. Thema: jaren ’50, thema: jaren ’60, thema: jaren ’80, thema: de ruimte, thema: mafia. Het belangrijkste is dat je erbij bent. Neem je genantste kledingstuk mee, neem je eerste single mee, neem je ex mee. Nu moet er toch eens gefeest worden. Beachparty voor mijn part, schuimparty voor mijn part, school-is-uitparty, releaseparty, pyjamaparty, voor mijn part een reclaim-the-streets-party, een reclaim-your-feet-party, voor mijn part een gemaskerd bal. Nu moet er eindelijk gefeest worden. Vandaag is het tenslotte oud en nieuw, vandaag is het … lees meer →

Gemoedsleer en Stro

mei 2, 2013

Monika Rinck

Gemoedsleer   Horen jullie dat, zo honen honingprotocollen: je kunt hier ronduit niet in alle ruwheid naar binnen gaan. Vreemd, ik kan jullie helemaal niet horen, omdat ik zo schreeuw, waarschijnlijk. Ik draag mijn toorn als een hertengewei. Ik heb de ruimtes waar moois gebeurde heuphoog met bouillon laten vollopen, ik heb de fluit overblazen, de posthoorn, tegen het mondstuk sprongen mijn lippen open. Ik woedde, ik woed. Ik rookte, ik rook. Ik zing, scherts, kus, slaap. Ik staarde en staar in het wit. Ik heb liederen in me en een zeis. Het is Schluss, zegt de zeis me. En alsof het donkerder en helderder is, verschijnt het verwoeste dorp. Door de afgrond van mijn ziel trekt een kudde. Waar is de fluit dan? Weet ik niet. Verkneukelend vee graast op verrotte weides a a a akelige klaver. Morgen wordt het zelf geslacht, gevild, afgeknaagd, ingemaakt, verkondigt de zeis. Niemand … lees meer →